روش های تعمیر بتن

برای تعمیر بتن روش های متفاوتی وجود دارد از جمله وصله کاری یا تزریق اپوکسی. بتن ماده ای مقاوم است اما عوامل مختلفی از جمله اسیدها، کربناتاسیون، واکنش قلیایی و حتی اجرای نادرست می تواند باعث می شود بتن ترک بخورد. در این مقاله درباره روش های تعمیر بتن توضیح خواهیم داد.

ترمیم بتن چیست؟

تعمیر بتن فرآیندی است که در آن سطوح بتنی آسیب‌دیده، ترک‌ خورده یا فرسوده مانند مسیرهای ماشین‌ رو، فونداسیون‌ یا ستون ساختمان بازسازی می شود. تعمیر بتن شامل روش‌هایی مانند وصله‌کاری، تزریق اپوکسی یا بازسازی سطح می شود.

یکی دیگر از مواردی که سبب خرابی بتن می شود، بتن ریزی ناصحیح می باشد. بتن ریزی باید طبق اصول و استانداردهای خاصی انجام شود. برای آشنایی بیشتر با نحوه صحیح بتن ریزی می توانید به مطلب “اصول بتن ریزی” مراجعه نمایید.

روش هایی که برای ترمیم بتن استفاده می شود

روش های ترمیم بتن شامل موارد زیر می شود:

۱- وصله کاری بتن

وصله کردن شامل پر کردن نواحی آسیب دیده بتن با یک ماده وصله کننده مناسب است که اغلب ترکیبی از سیمان، ماسه و سایر افزودنی ها است. این روش معمولاً برای آسیب های سطحی مانند سوراخ های کوچک، پوسته پوسته شدن یا ترک های کم عمق به کار می رود.

برای وصله کاری از ترمیم کننده بتن مانند ملات های ترمیمی، چسب ترمیم بتن یا مواد پلیمری استفاده می شود.

۲- تزریق اپوکسی بتن

تزریق اپوکسی یکی از روش های ترمیم بتن است که در رزین اپوکسی با مقاومت بالا و ویسکوزیته پایین به بتن ترک خورده تزریق می شود. تزریق اپوکسی بتن معمولاً با عرض ۰.۰۰۲ تا ۱/۴ اینچ (۰.۰۵ تا ۶.۳۵ میلی متر) تزریق انجام می گیرد و در ترک های خشک دیوارها، فونداسیون‌ها، دال‌ها و ترمیم بتن کف به کار می رود.

۳- تزریق دوغاب

از دوغاب نیز می توان برای تعمیر بتن استفاده کرد، در این روش از تزریق دوغاب سیمان پرتلند برای ترک های بزرگ تر، فواصل خالی، تعمیر ستون های بتنی استفاده می شود. دوغاب به نسبت چسب های ترمیم کننده بتن قوی تر عمل می کند و ضخامت بیشتری دارد.

۴- روکش و نوسازی سطح بتن

نوسازی سطح بتن روشی است که برای بازیابی ظاهر سطوح بتنی فرسوده یا پوسته پوسته شده استفاده می‌شود. در این روش یک لایه جدید از بتن یا مواد پلیمری و یا ملات سیمانی پلیمری روی سطح بتن اعمال می شود تا یک سطح صاف و یکدست ایجاد شود.

کرموشدگی بتن

کرموشدگی بتن به اصطلاح سطح پوسته پوسته و حفره ای بتن است که در صورت پدیدار شدن آن لازم است هرچه سریع تر به ترمیم آن بپردازیم. عوامل مختلفی برای به وجود آمدن آن وجود دارد که از جمله می توان به میزان آب اضافی، بتن ریزی نامناسب، پر نشدن قالب های بتن، لرزش سازه بتنی و غیره اشاره کرد.

برای از بین بردن کرموشدگی بتن، بتدا سطح کرمو شده را به وسیله روش های مختلف جدا کرده و مجدد ملات ریزی شود.

نکات پیشگیری از کرموشدگی بتن

• برای جلوگیری از کرمو شدگی بتن بایستی در ملات بتن از ماسه بیشتری استفاده شود.

• شن های بادامی حذف شود.

• بهتر است از شن شکسته، نیمه شکسته یا ماسه های گرد گوشه استفاده شود.

• ابعاد سنگدانه ها از ۲۰ میلی متر بیشتر نباشند.

• از مواد روان ساز و مواد کاهنده آب استفاده شود. البته استفاده بی رویه از مواد ذکر شده، باعث گسیختگی بتن می شود.

نکات ترمیم بتن

در نظر گرفتن کنترل و تضمین کیفیت در هر مرحله، برای دستیابی به تعمیر اصولی بتن بسیار مهم است. در ادامه به برخی از نکات تعمیر و ترمیم بتن می پردازیم.

• مصالح برای تعمیرات بتن: مصالح تعمیرات و ترمیم بتن باید از کیفیت بالا، مطابق با مشخصات مورد نیاز و طبق نظر پیمانکار انتخاب شده باشد. مواد تعمیرات بایستی آزمایش شوند تا از کیفیت و مناسب بودن آن اطمینان حاصل گردد. هر ماده ای که از فروشنده تهیه می شود، باید طبق مشخصات و روش های تایید شده، استفاده گردد. در صورت نامناسب بودن مواد مورد استفاده، تعمیر بتن عملا فایده و سودی نداشته و ممکن است منجر به هزینه بالا شود.

• بررسی وسعت خرابی: برای تعمیر سازه ها لازم است وسعت خرابی بتن مشخص شود. گاهی قسمت های آسیب دیده بتن قابل شناسایی نیست و حتی ممکن است تخریب و تعمیر نیاز به وسعت بیشتری نسبت به تخمین اولیه داشته باشد. 

•  مشخص نمودن محدوده خرابی: نیاز است محدوده ای که می خواهیم تخریب کنیم علامت گذاری شود. برای این کار می توانید با شیار زنی محدوده مورد نظر را مشخص کنید. عملیات شیار زنی معمولا به عمق ۱ تا ۲ سانتی متر انجام می شود.

• هندسه تخریب: شکل های هندسی از جمله مستطیل، مربع، دایره و چند ضلعی می توانند برای مشخص کردن محدوده تخریب مناسب باشند. شایان ذکر است اشکال هندسی نامنظم اصلا توصیه نمی شود. لبه منطقه قابل تعمیر یا کناره های آن بایستی به صورت گونیا باشد چون پس از تعمیر دوام مناسبی نخواهیم داشت. 

• عمق تخریب بتن: تعیین عمق تخریب بتن یکی از مسائلی است که قبل از شروع عملیات باید به ان توجه شود. مشخص کردن عمق برای برخی از اجزای سازه های بتنی مشکل زاست زیرا نمی توان به طور دقیق آن را مشخص کرد.

• مشخص کردن میزان گسترش تخریب میلگردها: میزان خوردگی توسط کارشناسان خبره مورد بررسی قرار می گیرد. اگر میزان بالای زنگ زدگی در میلگرد مشاهده شود، لازم است منطقه تخریب را افزایش داد و تا جایی بتن تخریب شود که به میلگردهای سالم برسیم. 

• بتن قدیمی نباید ماده ترمیم را به درون خود بمکد چون جمع شدگی شدیدی ایجاد کرده و پیوند دو بتن ضعیف می شود. بتن پایه بایستی به صورت SSD در بیاید. در صورتی که آب اضافی موجود روی سطح بتن باعث خیس شدن دست شود، ترمیم آن نامطلوب بوده و پس از تعمیر سبب ضعف اتصال و پیوستگی می شود.

روش های جدا کردن خرابی بتن

روش های جدا کردن خرابی بتن به شرح زیر است:

• واترجت (استفاده از اره های الماسه یا از جنس سنگ سنباده)
• روش ضربه زنی (قلم ها یا چکش هوای فشرده یا برقی، قلم و چکش دستی، تیشه های سنگ تراشی و غیره)
• ساچمه پاشی
• ماسه پاشی

کلام آخر

بتن در طول زمان ممکن است تحت تاثیر عوامل مختلفی مانند زلزله، مواد اسیدی و قلیایی و غیره دچار خرابی شود. خرابی در بتن باعث کاهش مقاومت ساختمان می شود بنابراین باید آن را ترمیم یا تعمیر کرد. قبل از شروع عملیات لازم است وسعت و نوع خرابی مشخص شده تا روش ترمیم نیز تعیین گردد. برای ترمیم می توان از روش های مختلف مانند وصله کاری یا دوغاب ریزی استفاده نمود.

سوالات متداول روش های تعمیر بتن