واکنش بازار آهن به حذف ارز ترجیحی

امروز ۱۵ دی ماه ، نخستین روز حذف ارز ترجیحی می باشد و همه کالاها با دلار تک نرخی وارد می شوند، تا پیش از این تاریخ، دولت برای کاهش هزینه های مصرف کنندگان به برخی کالا ارز ترجیحی اختصاص می داد اما با توجه به سو استفاده برخی وارد کنندگان به صورتی که محصولات را با ارز ترجیحی وارد و با نرخ ارز بازار آزاد عرضه می کردند، سودهای کلانی نصیب رانت خواران می شد. این اقدام دولت چه تأثیری بر بازار آهن و زنجیره فولاد خواهد داشت؟

---

ارز ترجیحی چیست؟

ارز ترجیحی نرخی است که بانک مرکزی برای واردات برخی کالاهای اساسی از جمله تجهیزات پزشکی، دارو، مواد غذایی و برخی اقلام کشاورزی مشخص  کرده بود و از سال ۱۴۰۱ برابر با ۲۸۵۰۰ تومان تعیین شده بود. طی این چهارچوب، تولید کنندگان به جای خرید از بازار آزاد، ارز خود را از سامانه ای به نام «نیما» دریافت می کردند و اقلام مورد نیاز خود را می خریدند.

ولی با منحل شدن سامانه نیما، بازار دیگری به نام بازار توافقی از آذر ۱۴۰۳ معرفی شد که ارزها بر اساس توافق بین خریدار ارز (تولید کننده) و فروشنده ارز (صادر کنند) مشخص می شود.

آیا با حذف ارز ترجیحی آهن گران تر می شود؟

آنچه دولت می گوید، هدف از حذف ارز ترجیحی اصلاح نظام ارزی و بهبود معیشت مردم است ولی عملا با اوضاع اقتصادی فعلی این کار تنها در دراز مدت امکان پذیر است و در کوتاه مدت باعث افزایش هیجانی قیمت آهن می شود، چرا که با برداشتن ارز ترجیحی بخشی از مواد اولیه تولید آهن و فولاد که بار ارز دولتی وارد می شده اکنون باید با نرخ بالاتر خریداری شود و در ماه های اولیه اجرای این طرح می بایست شاهد افزایش نرخ انواع محصولات فولادی باشیم.

اثرات بلند مدت و کوتاه مدت حذف ارز ترجیحی بر بازار آهن

در صورت تک نرخی شدن ارز بازار آهن در کوتاه مدت دچار تغییرات زیر خواهد شد:

• افزایش قیمت میلگرد به عنوان پر متقاضی ترین مصالح ساختمانی
• شروع نوسان قیمت ورق
• افزایش قیمت نبشی، قیمت ناودانی، و قیمت سپری

و اما در دراز مدت شاهد چنین تحولاتی خواهیم بود:

• پایدار شدن نوسانات قیمت ورق
• افزایش قیمت تیرآهن به دلیل افزایش هزینه های تولید
• افزایش قیمت لوله به دلیل افزایش نرخ مواد اولیه از جمله ورق

البته این روند بدون در نظر گرفتن رخ دادن اتفاق خاصی تأثیر گذار است، در صورتی که رویدادهای مقطعی مانند آنچه که در بازار شادآباد مشاهده کردیم یا قطعی گاز و برق کارخانه ها رخ دهد، اثرات کوتاه مدت را شدید تر خواهد کرد و باید شاهد افزایش ناگهانی نرخ ها در بازار آهن باشیم.